VAINGANGA NEWS 24/विशेष प्रतिनिधी,
कुनघाडा रै येथील युवा मूर्तिकाराचा अनोखा प्रवास; पर्यावरणपूरक गणेशमूर्तींना परिसरातून उत्स्फूर्त प्रतिसाद,
गडचिरोली/कुणघाडा,०८ ऑगस्ट २०२६::- कला ही केवळ कौशल्य नसून ती अनुभव, मेहनत आणि कल्पकतेतून आकाराला येते. प्रतिकूल परिस्थितीतही आपल्या कलेला जपून त्यातून स्वतःचा रोजगार उभा करणारे अनेक कलाकार समाजात आहेत. याच परंपरेत चामोर्शी तालुक्यातील कुनघाडा रै येथील नरेंद्र विलास कुकडे या युवा मूर्तिकाराने आपल्या कलेतून वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. विशेष म्हणजे, वयाच्या अवघ्या दहाव्या वर्षापासून त्यांनी मूर्तिकलेची साधना सुरू केली असून आज वयाच्या २६ व्या वर्षी त्यांनी पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती निर्मितीचा व्यवसाय उभा केला आहे.
बालपणी भातुकलीच्या खेळातून नरेंद्र यांना मूर्ती तयार करण्याची आवड निर्माण झाली. खेळण्यासाठी म्हणून ते स्वतः लहान-मोठ्या मूर्ती तयार करू लागले. त्यांच्या या कलागुणांची दखल घेत गावातील नागरिकांनी त्यांना प्रोत्साहन दिले. त्यानंतर त्यांनी गणपती व शारदा यांच्या छोट्या मूर्ती तयार करण्यास सुरुवात केली. स्वतः तयार केलेल्या मूर्तींची पूजा करण्यापासून सुरू झालेला हा छंद पुढे त्यांच्या आयुष्याचा व्यवसाय आणि कलेची साधना बनला.
अनुभवातून शिकत गेली कला :-
मूर्तिकला ही केवळ पुस्तकी ज्ञानातून आत्मसात करता येत नाही, तर प्रत्यक्ष कृती, सातत्यपूर्ण सराव आणि अनुभवातून ती अधिक प्रगल्भ होत जाते. नरेंद्र यांनीही मातीशी नाते जोडत प्रत्येक मूर्तीमागे स्वतःचा अनुभव, कल्पकता आणि मेहनत पणाला लावली. सुरुवातीला छोट्या मूर्तींपासून सुरुवात करणाऱ्या नरेंद्र यांनी कालांतराने मोठ्या आकाराच्या मूर्ती साकारण्याचे कौशल्य आत्मसात केले.
माती गोळा करण्यापासून तिची योग्य प्रकारे तयारी करणे, त्यानंतर मूर्तीला आकार देणे, बारकावे साकारणे आणि अंतिम रूप देणे, या प्रत्येक प्रक्रियेत त्यांचा अनुभव दिसून येतो. प्रत्येक चूक सुधारत आणि नव्या प्रयोगातून शिकत त्यांनी आपली कला अधिक परिपक्व केली.
पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती निर्मितीला सुरुवात :-
गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर नरेंद्र कुकडे यांनी यंदा पर्यावरणपूरक गणेशमूर्ती निर्मितीच्या कारखान्याला सुरुवात केली आहे. त्यांच्या कार्यशाळेत सध्या सुमारे ५ ते १० फुटांपर्यंतच्या गणेशमूर्ती तयार करण्यात येत आहेत. पर्यावरणाचा विचार करून तयार केलेल्या या मूर्तींना परिसरातील नागरिकांकडून चांगला प्रतिसाद मिळत आहे.
कलेच्या माध्यमातून कुटुंबाचा उदरनिर्वाह करताना पर्यावरणपूरक मूर्ती निर्मितीला प्राधान्य देणे, ही नरेंद्र यांच्या कलाप्रवासातील महत्त्वाची बाब ठरत आहे. ग्रामीण भागातील तरुणांनी पारंपरिक कलेला आधुनिक विचारांची जोड देऊन स्वयंरोजगाराचा मार्ग स्वीकारावा, याचे ते एक प्रेरणादायी उदाहरण ठरले आहेत.
संघर्षातून आकाराला आलेले व्यक्तिमत्त्व :-
मूर्ती घडविताना जशी मातीला आकार देण्यासाठी संयम आणि कौशल्याची गरज असते, त्याचप्रमाणे आयुष्य घडविण्यासाठीही संघर्ष, सातत्य आणि आत्मविश्वास आवश्यक असतो. नरेंद्र कुकडे यांनी आपल्या कलाप्रवासात आलेल्या अडचणींवर मात करत मूर्तिकलेला व्यवसायाचे स्वरूप दिले आहे.
दहा वर्षांच्या बालवयात लागलेली कलेची आवड आज २६ व्या वर्षी व्यवसायात रूपांतरित झाली असून, कुनघाडा रैच्या या युवा मूर्तिकाराची कलासाधना परिसरातील तरुणांसाठी प्रेरणादायी ठरत आहे.
