VAINGANGA NEWS 24/ विशेष प्रतिनिधी,
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यालयात अभिनव उपक्रम; ई-कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन आणि शास्त्रीय विल्हेवाटीबाबत जनजागृती,
गडचिरोली /चामोर्शी, 28 ऑक्टोबर 2026::-आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल, संगणक, दूरदर्शन आणि विविध इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर झपाट्याने वाढत असताना त्यातून निर्माण होणाऱ्या ई-कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करणे ही काळाची गरज बनली आहे. याच पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांमध्ये पर्यावरण संवर्धनाची जाणीव निर्माण करण्यासाठी वायगाव येथील भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर विद्यालयात ई-कचरा व्यवस्थापन विषयावर शालेय प्रश्नमंजुषेचे आयोजन करण्यात आले. विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत पर्यावरण संरक्षणाचा संदेश दिला.
ई-कचऱ्याचे वर्गीकरण, संकलन, पुनर्वापर आणि शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावण्याचे महत्त्व विद्यार्थ्यांना समजावून सांगणे, हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश होता. प्रश्नमंजुषेच्या माध्यमातून ई-कचऱ्यामुळे माती, पाणी आणि पर्यावरणावर होणारे दुष्परिणाम तसेच त्याच्या योग्य व्यवस्थापनासाठी आवश्यक असलेल्या उपाययोजनांची माहिती विद्यार्थ्यांना देण्यात आली.
कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विद्यालयाचे प्रभारी मुख्याध्यापक रवींद्र उराडे होते. प्रमुख अतिथी म्हणून ज्येष्ठ स्काऊट व क्रीडाशिक्षक कालिदास बन्सोड उपस्थित होते. यावेळी विज्ञान विभागप्रमुख संदीप कोचे, संजय आलेवार, सौ. रजनी मेश्राम, शिपाई यादव पुच्छलवार यांच्यासह विद्यालयातील कर्मचारी उपस्थित होते.
तीन गटांत रंगली प्रश्नमंजुषा; विद्यार्थ्यांनी दाखविले ज्ञानकौशल्य :-
प्रश्नमंजुषेचे आयोजन तीन गटांमध्ये करण्यात आले. ई-कचऱ्याचे वर्गीकरण कसे करावे, निकामी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचे संकलन कशा पद्धतीने करावे, तसेच ई-कचऱ्याची अयोग्य विल्हेवाट लावल्यास पर्यावरणावर कोणते दुष्परिणाम होतात, अशा विविध प्रश्नांचा समावेश करण्यात आला होता. विद्यार्थ्यांनी उत्साहाने प्रश्नांची उत्तरे देत विषयाबाबतची आपली समज आणि ज्ञान प्रदर्शित केले.
ई-कचरा सामान्य कचऱ्यात मिसळल्याने पर्यावरण प्रदूषणाचा धोका वाढू शकतो. त्यामुळे निकामी इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे स्वतंत्रपणे जमा करून अधिकृत संकलन केंद्रे किंवा मान्यताप्राप्त पुनर्प्रक्रिया यंत्रणांकडे देणे आवश्यक आहे. हा महत्त्वपूर्ण संदेश विद्यार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यात आला.
पर्यावरण रक्षणासाठी प्रत्येकाने जबाबदारी स्वीकारावी :-
कार्यक्रमाचे अध्यक्ष तथा प्रभारी मुख्याध्यापक रवींद्र उराडे यांनी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करताना ई-कचऱ्याची समस्या दिवसेंदिवस गंभीर होत असल्याचे अधोरेखित केले. इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंचा अनावश्यक वापर टाळणे, वापरण्यायोग्य वस्तूंचा पुनर्वापर करणे, निकामी उपकरणे वेगळी जमा करणे आणि त्यांची योग्य पद्धतीने विल्हेवाट लावणे, या सवयी प्रत्येकाने अंगीकाराव्यात, असे त्यांनी सांगितले.
स्काऊट शिक्षक तथा क्रीडाशिक्षक कालिदास बन्सोड यांनीही विद्यार्थ्यांनी शाळेत मिळालेल्या माहितीचा उपयोग आपल्या कुटुंबात आणि परिसरात जनजागृती करण्यासाठी करावा, असे आवाहन केले. पर्यावरणाचे संरक्षण ही प्रत्येक नागरिकाची जबाबदारी असून, अशा उपक्रमांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सामाजिक जाणीव आणि पर्यावरणाविषयी संवेदनशीलता विकसित होते, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
सूत्रसंचालन व आभार प्रदर्शन :-
कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन विज्ञान विभागप्रमुख संदीप कोचे यांनी केले. त्यांनी प्रश्नमंजुषेचे संचालन करत कार्यक्रमाची रूपरेषा मांडली. शेवटी कालिदास बन्सोड यांनी उपस्थितांचे आभार मानले. शिक्षक, कर्मचारी आणि विद्यार्थ्यांच्या सहकार्यामुळे हा उपक्रम उत्साहात पार पडला.
शालेय स्तरावर राबविण्यात आलेला हा जनजागृतीपर उपक्रम विद्यार्थ्यांना पर्यावरण संवर्धनाची दिशा देणारा ठरला. ई-कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन, प्रदूषणमुक्त पर्यावरण आणि जबाबदार नागरिकत्वाचा संदेश देणारा हा उपक्रम समाजासाठी निश्चितच प्रेरणादायी आहे.
